از Zork تا ورشکستگی: داستان نرم‌افزاری که یک غول گیمینگ را به زانو درآورد

در دنیای گیمینگ، نام «اینفوکام» (Infocom) با خاطرات ماجراجویی‌های متنی افسانه‌ای مثل سری Zork و The Hitchhiker’s Guide to the Galaxy گره خورده است. اما چه می‌شود اگر بگوییم همین استودیوی پیشرو و خلاق، با یک تصمیم تجاری اشتباه، تیشه به ریشه‌ی خود زد و مسیری را به سوی نابودی باز کرد؟ امروز داستان عجیب نرم‌افزاری را روایت می‌کنیم که قرار بود آینده‌ی شرکت را تضمین کند، اما در عمل به یکی از عوامل اصلی سقوط آن تبدیل شد و حالا، به شکلی باورنکردنی، روی کامپیوترهای مدرن قابل اجراست!

کورنراستون (Cornerstone): مرواریدی که سنگ شد

در سال ۱۹۸۵، اینفوکام از محصولی انقلابی به نام «کورنراستون» (Cornerstone) رونمایی کرد. این یک بازی نبود، بلکه یک نرم‌افزار مدیریت دیتابیس برای کسب‌وکارها بود. ایده‌ی اصلی هوشمندانه به نظر می‌رسید: اینفوکام با استفاده از ماشین مجازی معروف خود (Z-machine) که به آن‌ها اجازه می‌داد بازی‌هایشان را به سادگی برای پلتفرم‌های مختلف پورت کنند، می‌خواست همین مزیت را به دنیای نرم‌افزارهای تجاری بیاورد.

چرا کورنراستون یک شکست مطلق بود؟

متاسفانه، این استراتژی در عمل یک فاجعه بود. ماشینی که برای پردازش متن عالی عمل می‌کرد، برای محاسبات سنگین دیتابیس به شدت کند و ناکارآمد بود. از طرفی، در آن زمان جنگ پلتفرم‌ها در بخش تجاری به نفع کامپیوترهای سازگار با IBM تمام شده بود و مزیت «پورت‌پذیری آسان» دیگر هیچ اهمیتی نداشت. کورنراستون به یک نرم‌افزار کُند، گران و بی‌فایده تبدیل شد که هیچ‌کس خواهانش نبود.

رستاخیز دیجیتال: پروژه لینچ‌پین و بازگشت یک خاطره تلخ

در حالی که طرفداران اینفوکام سال‌هاست Z-machine را زنده نگه داشته‌اند تا بتوانیم بازی‌های کلاسیک را روی PCهای امروزی تجربه کنیم، هیچ‌کس به ماشین مجازی کورنراستون اهمیت نمی‌داد. تا اینکه حالا، به لطف تلاش‌های خستگی‌ناپذیر یک توسعه‌دهنده با نام مستعار TaradinoC، یک مفسر به نام «لینچ‌پین» (Linchpin) ساخته شده که می‌تواند منفورترین نرم‌افزار اینفوکام را اجرا کند! همانطور که اندرو پلاتکین، یکی از توسعه‌دهندگان بازی، به طعنه می‌گوید: «عصر جدیدی برای علاقه‌مندان به محصولات دیتابیس شکست‌خورده سال ۱۹۸۵ فرا رسیده است!»

درسی برای تاریخ: چرا اینفوکام زمین خورد؟

شکست کورنراستون ضربه مالی سنگینی به اینفوکام وارد کرد. در زمانی که فروش بازی‌های قدیمی کاهش یافته بود و شرکت به عناوین جدید و پر سر و صدا نیاز داشت، بودجه‌ای در کار نبود. این فشار مالی باعث شد تا اینفوکام یک سال بعد با اکتیویژن (Activision) ادغام شود تا از ورشکستگی نجات پیدا کند، اما این پایان کار نبود. اکتیویژن در نهایت این استودیوی افسانه‌ای را در سال ۱۹۸۹ برای همیشه تعطیل کرد.

امروز، میراث اینفوکام در پروژه‌هایی مانند لینچ‌پین و متن-باز شدن بازی Zork زنده است. بازگشت کورنراستون شاید کاربرد عملی نداشته باشد، اما یک یادآوری قدرتمند از تاریخ پر فراز و نشیب صنعت بازی و تصمیماتی است که می‌توانند حتی بزرگترین اسطوره‌ها را نیز به زانو درآورند. این یک قطعه از تاریخ دیجیتال است که حالا برای کنجکاوی و عبرت همگان در دسترس قرار گرفته است. شاید بهتر باشد به جای کار با دیتابیس‌های قدیمی، به سراغ بازی های بتل رویال مدرن برویم و از هیجان آن‌ها لذت ببریم!